“Tək din İslamdır” ifadəsi nə ifadə edir?

İslamın mahiyyəti: təslimiyyət

İslam dininin mahiyyətini və ehtiva etdiyi mənasını bilməyənlər, ümumiyyətlə bu ayəni, xristianlıq və musəviliyin rəddi hesab etməkdə və böyük bir yanılmaya düşməkdədirlər. İslam, söz mənası olaraq təslim olmaq deməkdir. İslam, Hz. Məhəmməd (s) ilə başlayan bir din deyil. Hz. Adəmdən etibarən bütün peyğəmbərlər İslam dinini təbliğ etmişlər. Yəni İslam, Hz. Adəm (ə.s) ilə başlamışdır. Ayədə ifadə edildiyi kimi, Hz. İbrahim (ə.s) müsəlmandır:

İbrahim nə yəhudi, nə də xristian idi. O, ancaq hənif (Allahın birliyini tanıyan) bir müsəlman idi və (Allaha) şərik qoşanlardan deyildi. (Ali İmran surəsi, 67)

Bütün müqəddəs dinlər İbrahimi dinlərdir. Hz. İbrahim (ə.s)dan bu yana gələn bu dinlər təməlində İslam olaraq xatırlanarlar. Yəni Hz. Musa (ə.s)ın zamanında yaşanan din də, Hz. İsa (ə.s) zamanında yaşanan din də Hz. İbrahim (ə.s)ın dinidir.

Haqq dinlərin iman əsasları həmişə eyni qalmışdır. Bunun səbəbi reallıqda tək bir dinin yaşanmasıdır. Zaman içində fərqli peyğəmbərlər ilə fərqli şəriətlər gəlmiş, tətbiqlər dəyişmişdir. Allah, fərqli qövmlər fərqli şəriətlər göndərildiyini ayəsində bu şəkildə ifadə edər:

…Sizdən hər biriniz üçün bir şəriət və bir yol-üsul etdik. Əgər Allah diləsəydi, sizi bir tək ümmət edərdi; ancaq (bu,) verdikləri ilə sizi sınağı üçündür… (Maidə Surəsi, 48)

Şəriətlər fərqliləşsə də, Hz. İbrahim (ə.s)ın hənif dini daim eyni əsaslar üzərindədir. Bu əsaslar, Hz. Adəm (ə.s)dan bəri dəyişməmişdir; İncil və Tövratın ilk endirildiyi hökmlərində də, Quranda da eynidir.