Bəzi saxta din xadimləri möminləri bir kənara qoyaraq, inkarçıları özlərinə dost və himayədar seçirlər. Cəmiyyət tərəfindən pis xüsusiyyətləri ilə tanınan, insanların nifrət bəslədiyi və qatı din düşməni olan şəxslərin bu cür “hocalar” tərəfindən dost qəbul edildiyi və himayələrinə sığınıldığı görülür. Bu davranışın təməlində, həmin nüfuzlu və ətrafa hakim görünən şəxslərə yaltaqlıq etməklə güc və şərəf əldə etmək istəyi dayanır. Lakin ilahi hökm bu düşüncəni rədd edir.
Möminləri qoyub inkar edənləri dost tutanlar, izzəti (güc və şərəfi) onların yanındamı axtarırlar?! Şübhəsiz ki, bütün izzət Allaha məxsusdur! (Nisa surəsi, 139)
Burada digər mühüm məsələ, dini dəyərlərin istehza obyektinə çevrildiyi mühitdə göstərilən davranışdır. Bəzi şəxslər din və müqəddəs dəyərlərlə öz dayaz düşüncələrinə görə lağ edirlər. Digər insanlar isə bu mənzərəni heyranlıqla seyr edir, onların lağ etməsinə ortaq olur, onlara şərait hazırlayır və əylənmələri üçün mövzu verirlər.
Halbuki ilahi əmr, Allahın ayələrinin inkar edildiyi və məsxərəyə qoyulduğu yerdə oturmamağı, dərhal oranı tərk etməyi tələb edir. Əks təqdirdə, həmin şəxslərlə birlikdə oturub onlara yaltaqlıq və hoqqabazlıq edənlər, qarşı tərəfi güldürməyə çalışanlar, mənəvi baxımdan onlara bənzəmək təhlükəsi ilə üzləşirlər.
(Allah) Kitabda sizə nazil etmişdir ki, Allahın ayələrinin inkar edildiyini və onların (ayələrin) ələ salındığını eşitdiyiniz zaman, onlar (inkar edənlər) bundan başqa bir sözə (mövzuya) keçənə qədər onlarla birlikdə oturmayın! Yoxsa siz də onlar kimi olarsınız. Şübhəsiz ki, Allah münafiqləri və inkar edənləri cəhənnəmdə bir yerə toplayacaqdır. (Nisa surəsi, 140)
Nifaq psixologiyasının digər bir təzahürü isə həqiqətləri söyləməkdən boyun qaçırmaq, dili əyib-bükmək və dini vədləri təhrif etməkdir. Bəzi şəxslər vəd edilmiş hadisələri, məsələn, Hz. Mehdi və Hz. İsanın gəlişini, İttihad-ı İslamı (İslam Birliyini) və ya Türk-İslam Birliyini tamamilə inkar edir və ya mahiyyətini dəyişdirirlər.
Onlar Hz. İsanın gəlişini “şəxsi-mənəvi” bir məfhum kimi təqdim etməyə çalışır, “pəncərədən gəldi, biz gördük, namazı qılıb getdi” kimi qeyri-ciddi ifadələrlə, yaxud “gəldi-keçdi” deyərək məsələni oyuncağa çevirirlər.
Ey iman edənlər! Özünüzün, ata-ananızın və ya qohumlarınızın əleyhinə olsa belə, daim ədaləti (təmin edən və) Allah üçün şahidlik edən kimsələr olun! (Haqqında şahidlik etdiyiniz kimsələr) istər varlı, istər kasıb olsun, Allah hər ikisinə də (sizdən) daha yaxındır. Nəfsinizin arzusuna uyaraq haqdan üz çevirməyin! Əgər (yalan danışaraq dilinizi) bükər, yaxud (şahidlikdən) boyun qaçırarsınızsa, (bilin ki,) həqiqətən, Allah sizin etdiklərinizdən xəbərdardır! (Nisa surəsi, 135)
İman bütövlüyü, Allahın nazil etdiyi bütün kitablara və göndərdiyi bütün elçilərə ayrı-seçkilik qoymadan inanmağı tələb edir. Hz. İsanın gəlişini gözləyən və bunu dilə gətirən möminlərə qarşı “sən xristianmı oldun?”, “o, xristianların peyğəmbəridir” deyərək hücum edənlər, əslində cahil və ağılsızdırlar.
Allahın “Ulul-Əzm” peyğəmbərini yalnız bir qrupa aid etmək və onun gəlişi kimi böyük bir neməti istəməmək, düşmənçilik və nadanlığın nəticəsidir. Halbuki insan çox şey istədiyi kimi, bu böyük mənəvi neməti də arzulamalıdır.
Ey iman edənlər! Allaha, Onun elçisinə, elçisinə nazil etdiyi Kitaba və daha əvvəl nazil etdiyi kitablara iman edin (imanınızda əzmkar olun)! Kim Allahı, mələklərini, kitablarını, elçilərini və axirət gününü inkar edərsə, (haqdan) uzaq bir zəlalətə düşmüş olar. (Nisa surəsi, 136)
Mənəviyyatda ən təhlükəli hal isə tərəddüd və inkar etməkdə inaddır. İman edib sonra inkar edənlər, yenidən iman edib təkrar inkara sapanlar və nəhayət inkarlarını artıranlar, sanki qudurmuş kimi azğınlaşır və haqq yoldan tamamilə uzaqlaşırlar. Bu vəziyyət, bağışlanma qapısının bağlanmasına işarədir.
Həqiqətən, iman edib sonra inkar edən olan, sonra yenə iman edib, yenə inkar edən olan, sonra da küfrlərini artıran kimsələri Allah nə bağışlayar, nə də doğru yola yönəldər. (Nisa surəsi, 137)
Ayədə eyni zaman, möminlərə qarşı gülərək və sevinərək gələn, özünü dindar kimi göstərib əslində nifaq salan münafiqlərə “müjdə” verilir, onların qarşılaşacağı acı aqibət olacağı bildirilir.
Münafiqlərə, onlar üçün şiddətli əzab olacağını müjdələ! (Nisa surəsi, 138)
