İslam düşüncəsində Qədr gecəsi adətən bir zaman kəsiyi kimi başa düşülsə də, Quran ayələrinin dərinliyinə endikdə bu gecənin canlı bir “Nura” və müqəddəs bir “Ruhun” enişinə işarə etdiyini görmək mümkündür. Xüsusilə Qədr surəsində bəhs edilən hadisələrin Hz. İsanın həm doğumu, həm də Axırzamandakı missiyası ilə olan bağlılığı bu mövzunu daha əhəmiyyətli edir.
1) “O” Nazil Olan Varlıq: İlahi Kəlam və Ruh
Qədr surəsinin ilk ayəsində Rəbbimiz buyurur: “Şübhəsiz ki, Biz onu Qədr gecəsində nazil etdik.” (Qədr surəsi, 1). Ayədəki “O” əvəzliyi çox vaxt Quran kimi başa düşülür, lakin Quranda Hz. İsa haqqında da eyni ifadələr işlədilir:
“Məsih Məryəm oğlu İsa, ancaq Allahın elçisi, Məryəmə çatdırdığı Kəlamı və Ondan olan bir Ruhdur.” (Nisa surəsi, 171)
Göründüyü kimi, Hz. İsa Allahın “Kəlamı” və “Ruhu”dur. Qədr surəsində də bir “Kəlamın” və “Ruhun” yer üzünə enməsindən bəhs edilir. Bu baxımdan, Qədr gecəsi əslində İlahi Nurun – yəni Hz. İsanın yer üzünə ilk qədəm qoyduğu, bəşəriyyətin taleyinin (qədrinin) dəyişdiyi o mübarək doğum gecəsidir.
2) Sülh və Əmin-amanlıq Gecəsi
Surənin sonunda deyilir: “O gecə dan yeri sökülənə qədər salamdır (əmin-amanlıqdır).” (Qədr surəsi, 5). Maraqlıdır ki, Hz. İsa özü haqqında danışarkən məhz eyni ifadəni işlədir:
“Doğulduğum gün də, öləcəyim gün də, diri olaraq qaldırılacağım gün də mənə salam (əmin-amanlıq) olsun!” (Məryəm surəsi, 33)
Hər iki ayədəki “Salam” ifadəsi bu gecənin Hz. İsanın yer üzünə gəlişi ilə gətirdiyi ilahi sülhə işarə etdiyini göstərir. Bu gecə “min aydan daha xeyirlidir”, çünki yer üzünə adi bir varlıq deyil, Allahın xüsusi ruhu enmişdir.
Qədr surəsindəki “min aydan daha xeyirli” ifadəsi kəmiyyət deyil, keyfiyyət göstəricisidir. Bu, adi bir zaman kəsiyinin deyil, bir eranın sonu və bəşəriyyətin xilasına vəsilə olan ilahi bir varlığın gəlişinin təsviridir.
3) Axırzamanda İkinci Eniş: Hz. İsa və Hz. Mehdinin Birliyi
Qədr surəsində təsvir olunan o “nurun” və “salamın” tam qələbəsi Axırzamanda baş verəcəkdir. Axırzaman hədislərinə görə, dünya zülmlə dolduğu bir vaxtda Hz. İsa yenidən yer üzünə enəcək (nüzul edəcək). Onun bu gəlişi tək olmayacaq; o, Peyğəmbərimizin nəslindən olan Hz. Mehdi ilə çiyin-çiyinə verəcəkdir.
Peyğəmbərimiz bu möhtəşəm birliyi belə müjdələmişdir:
“Məryəm oğlu İsa ədalətli bir hakim olaraq yanınıza enəcək… Sizin imamınız (Hz. Mehdi) özünüzdən olduğu halda, Məryəm oğlu İsa yanınıza endiyi zaman halınız necə olar?” (Buxari və Müslim)
Bu hədis göstərir ki, Hz. İsa endiyi zaman Hz. Mehdinin arxasında namaz qılacaq və ona kömək edəcəkdir. Bu, iki böyük nurun – Peyğəmbərimizin ruhani mirası olan Hz. Mehdinin və Allahın kəlamı olan Hz. İsanın birliyidir.
4) Şərin Məğlubiyyəti və Əbədi “Qədr” Sülhü
Axırzamanda Hz. İsa və Hz. Mehdi birlikdə yer üzündəki bütün fitnələri, zülmləri və haqsızlıqları aradan qaldıracaqlar. Hz. İsa, Dəccalı məğlub edəcək, Hz. Mehdi isə ədaləti bərqərar edəcəkdir, inşaAllah.
Bu dövr məhz Qədr surəsində bəhs edilən “dan yeri sökülənə qədər davam edən salam (sülh)” vəziyyətinin bütün dünya üzərində hakim olmasıdır. Ayədəki “dan yerinin sökülməsi” ifadəsi bəşəriyyətin zülmət gecəsindən çıxıb, Hz. İsa və Hz. Mehdinin gətirdiyi ilahi işığa qovuşması kimi başa düşülməlidir.
Beləliklə, Qədr gecəsi sadəcə keçmişə aid bir hadisə deyil. O, həm Hz. İsanın ilk gəlişini, həm də Axırzamanda Hz. Mehdi ilə birlikdə gətirəcəyi böyük ədaləti və sülhü simvolizə edən ilahi bir hadisədir. Allahın yer üzünə rəhmi olan bu eniş (nüzul), dünyanın son qaranlığını yarıb, onu əbədi bir sülh və iman nuruna qovuşduracaqdır, inşaAllah.
