Münafiqin xarakterindəki ən bariz cəhətlərdən biri, həyatını həmişə boş və mənasız işlərə həsr etməsidir. Onun daxili aləmində, şüuraltında İslamın tələb etdiyi məsuliyyətdən qaçmaq üçün güclü istək vardır. Odur ki, bir yerdə oturub İslamın mahiyyətindən danışmaq, Quran oxuyub onun dərin mənalarını anlamağa çalışmaq və ya bu həqiqətləri başqalarına çatdırmaq kimi çətinlik tələb edən işlər münafiqə ağır gəlir. O, bu cür məsuliyyətlərə girmək istəməz. Bunun əvəzində, İslamdan kənar hər mövzuda, hər sahədə kitablar oxumağa, məlumat toplamağa can atar.
Bu səbəbdən münafiqlər çox vaxt dünyəvi mövzularda olduqca bilgili görünürlər. Hətta Peyğəmbərimizin hədislərində də münafiqin bu xüsusiyyətinə diqqət çəkilir; onların çox bilgili olacaqları və bu cəhətlərinin təhlükəli ola biləcəyi vurğulanır. Münafiq üçün ümumi mədəniyyət, intellektual görünmək hər şeydən önəmlidir.
Məsələn, Afrikadakı Hotanto qəbiləsinin gündəlik həyatı və ya Braziliyadakı qoyunların sayı kimi heç kimə faydası olmayan, tamamilə əlaqəsiz mövzular onun üçün böyük maraq kəsb edir. O, iman həqiqətlərini, Quranı öyrənməyi birinci yerə qoymaz; əvəzində bu cür boş məlumatları ön planda tutar. Çünki onun məqsədi bu məlumatlarla özünü göstərmək, cəmiyyətdə fərqli görünərək səs-küy yaratmaqdır.
Məsələn, bir məclisdə durub, “İcazə verin, sizə Braziliyadakı qoyunların sayını deyim” kimi bir cümlə ilə ətrafındakıları heyrətləndirməyə çalışar. İnsanlar da onun bu əhəmiyyətsiz məlumat yığınına baxıb, “Nə böyük elm sahibi adamdır” deyə düşünərlər. Amma onun Qurandan zərrə qədər xəbəri yoxdur və Quranla maraqlanmaq ona sıxıntı verir.
Münafiq Qurandan, İslamdan, hətta Tövrat və İncil kimi ilahi kitablardan utanar, bunları öz intellektual çevrəsinə yaraşdırmaz. Bu həyat tərzinin bir parçası olaraq münafiq həmişə gəzmək və səyahət həvəsindədir. Uca Allah, Ali İmran surəsinin 196-cı ayəsində bu vəziyyətə işarə edərək buyurur:
İnkar edənlərin (bolluq içində) ölkə-ölkə gəzib dolaşmaları səni əsla aldatmasın! (Ali İmran surəsi, 196)
Bu, bir xəbərdarlıqdır. Çünki münafiqin ilk fürsətdə etdiyi şey budur: Dünyanı gəzər və sonra da müsəlmanların yanına gəlib, “Siz oturduğunuz yerdə qalırsınız, mən isə bütün dünyanı gəzirəm” deyərək onlara yuxarıdan aşağı baxar. Beləcə, imanı zəif olan müsəlmanlara təsir göstərməyə çalışar.
Məsələn, gedib dünyanın o başında bir şəkil çəkdirər və ya qədim dövrlərdə olduğu kimi bir səyahətnamə yazaraq özünü təbliğ edər. Deyər ki, “Mən Çinə qədər getmişəm, o yerləri ovcumun içi kimi tanıyıram, hər zaman gəzintidəyəm”. Digər tərəfdən, səmimi bir müsəlman isə vaxtını cəhd edərək, Allah yolunda çalışmaqla, İslamı yaymaqla keçirər. Allahın ona hər ay verdiyi ruzidən daima islam yolunda infaq edər.
Münafiq, belə bir müsəlmanı, öz aləmində, həyatdan zövq ala bilməyən bir “sadəlövh” kimi görər, özünü isə çox ağıllı və fərasətli hesab edər. Lakin o, bir həqiqəti unudur: getdiyi o yolda bir gün Allah onun canını anidən və ya süründürərək alacaq. Məhz o andan etibarən onun üçün əsl fəlakət başlayacaq. Dünyada öyündüyü səyahətlər və topladığı boş məlumatlar ona heç bir fayda verməyəcək.
