İslam dininə görə, bir insanın nə vaxt və necə öləcəyinə yalnız Allah qərar verir. Bu mövzu Ali-İmran surəsində çox aydın şəkildə izah edilir: “Allahın izni olmayınca heç kəsə ölüm yoxdur. (Ölüm,) vaxtı müəyyən edilmiş bir yazıdır.”
Bu nə deməkdir? Bu o deməkdir ki, bir insanın qəzada, xəstəlikdən və ya hətta özünə qəsd edərək ölməsi, son nəticədə Allahın taledə yazdığı bir vaxtda baş verir. Yəni həyatdakı ən böyük hadisə olan ölüm belə təsadüfi deyil, hər şey Allahın planının və nəzarətinin bir hissəsidir.
Bu inanc, insanın qarşısına həyatda çox vacib bir seçim qoyur: Bu qısa və keçici dünya üçün çalışmaq, yoxsa əbədi olan axirət həyatı üçün? Quranda Allah bildirir ki, hər iki seçimə yönələn insanın da əməyini cavabsız qoymur. Ayənin davamında belə buyurulur: “Kim dünya savabını (nemətini) istəyərsə, ona ondan verərik. Kim axirət savabını (cənnəti) istəyərsə, ona da ondan verərik. Şükür edənləri mükafatlandıracağıq.”
Yəni, kim bütün gücünü və səyini yalnız bu dünyanın var-dövləti, vəzifəsi və uğuru üçün sərf edirsə, Allah ona bu dünyada istədiklərinin bir hissəsini verər. Amma əsl və heç vaxt bitməyən mükafat, əsas məqsədi axirət olan və bunun üçün çalışan insanlara vəd edilir.
Çünki Quranın bizə öyrətdiyinə görə, dünya həyatı müvəqqətidir və insanı asanlıqla aldada bilər. Eyni surədə vurğulandığı kimi: “Dünya həyatı, aldadıcı bir ləzzətdən (mənfəətdən) başqa bir şey deyil.” Bu o deməkdir ki, dünya nemətləri nə qədər cazibədar görünsə də, əslində bizim daimi evimiz deyil. Dünya sadəcə bir imtahan yeridir və əsl hədəf bu imtahandan uğurla keçərək axirətə hazırlaşmaq olmalıdır.
Ölüm isə hər kəsin qapısını döyəcək və qaçınılmaz bir həqiqətdir. “Hər bir canlı ölümü dadacaqdır. Qiyamət günü mükafatlarınız sizə tam olaraq veriləcəkdir.” Bu ayə bizə xatırladır ki, bu dünyada etdiyimiz yaxşı və ya pis əməllərin əsl və əskiksiz qarşılığını məhz axirətdə alacağıq.
Elə isə, əsl uğur və qurtuluş nədir? Qurana görə, həqiqi uğur bu dünyada çox zəngin və ya məşhur olmaq deyil. Ayənin sonunda deyildiyi kimi, əsl qurtuluş “Cəhənnəm odundan uzaqlaşdırılıb Cənnətə daxil edilməkdir.” İslamın insana öyrətdiyi ən böyük həyat məqsədi də budur: Bu fani dünyaya və onun aldadıcı parıltısına aldanmadan, əbədi xoşbəxtliyin olduğu axirət həyatını qazanmaq üçün yaşamaq.
