İnsan bədənində təxminən 40.000 km uzunluğunda kapilyar vardır

Qan – bədəndəki həyat mayesi

Qan bədənimizə canlılıq vermək üçün yaradılmış həyat mayesidir. Bədənimizdə dövr etdiyi müddət boyunca onu isidir, qidalandırır, qoruyur, ona enerji verir və içindəki zəhərli maddələrin atılmasını təmin edir. Bədənimizdəki xəbərləşmə prosesisini həyata keçirir. Damarlarda meydana gələn kəsikləri dərhal qapadır. Sistem beləcə özünü davamlı şəkildə yeniləyir. 60 kq ağırlıqda olan insanın damarlarında orta hesabla 5 lt qan dövr edir. Ürək bu miqdarı bədəndə rahat şəkildə bir dəqiqə ərzində dövr etdirir. Fiziki güc sərf edən və ya idman edən zaman isə bu miqdar beş dəfə arta bilir.

Tənəffüs etdiyimiz hava ən vacib həyat maddəsidir. Alov odunu yandırmaq üçün oksigenə ehtiyac duyduğu kimi, hüceyrə də enerji istehsalı zamanı şəkəri parçalaya bilmək üçün oksigenə ehtiyac hiss edir. Bunun üçün oksigen ağciyərlərdən əzələlərə çatdırılmalıdır. Bu vəzifəni mürəkkəb boru xəttlərinə bənzəyən qan-damar sistemimiz yerinə yetirir. Oksigenin daşınması funksiyasını qırmızı qan hüceyrələrinin içərisindəki hemoqlobin molekulu yerinə yetirir. Yuvarlaq və hər iki tərəfdən yastı quruluşa malik qırmızı qan hüceyrelərinin yalnız biri təxminən 300 milyon hemoqlobin daşıyır. Qırmızı qan hüceyrələrinin qüsursuz bir çalışma sistemi vardır. Oksigeni daşımaqla kifayətlənməyib, onu lazım olan yerdə də buraxa bilirlər. Bunu da ən lazımlı yer və zamanda, məsələn çox çalışan bir əzələ hüceyrəsinin yanından keçərkən edirlər. Qırmızı qan hüceyrələri oksigeni bu şəkildə lazım olan toxumalara verərkən, şəkərin yanmasından meydana gələn kabondioksidi də alaraq ağciyərə daşıyır və orada buraxırlar. Bunun ardınca dərhal yenidən oksigenlə bağlanır və onu yenidən lazım olan toxumalara daşıyırlar.