Hədislərdə Hz. Mehdinin İslam əxlaqını hakim etmək üçün, qiyamət qopmadan əvvəl yer üzünə mütləq gələcəyi ifadə edilmişdir. Bununla yanaşı yenə hədislərdə verilən məlumatlara görə, hicri 1400-cü illər, Allahın icazəsiylə hz. İsanın təkrar yer üzünə dönüşü, hz. Mehdinin gəlişi, Dəccalın çıxması və hz. İsaya məğlub olması, bütün dünyada insanların kütlələr halında İslama yönəlməsi kimi böyük hadisələrin reallaşacağı fövqəladə bir dövrdür. Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in hədislərində, hədis və İslam alimlərinin şərhlərində hz. Mehdinin gəlişiylə əlaqədar müxtəlif tarix və dövrlər vardır.
Hər yüz ildə bir mücəddid göndərilməsi
Əvvəlcə Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in hədislərində hər əsrin əvvəlində dini həqiqətləri dövrün ehtiyaclarına görə açıqlamaq üzrə bir “mücəddid” yəni “dini canlandıran, yeniləyən” şəxs göndəriləcəyi deyilmişdir:
Əbu Hüreyrənin rəvayətinə görə; Rəsulullah (s.ə.v) belə buyurmuş: Həqiqətən Əziz və Cəlil olan Allah HƏR YÜZ İLİN ƏVVƏLİNDƏ bu ümmətin dinini bidətdən (dinə sonradan qarışmış batil tətbiqlərdən) ayıracaq, yeniləyəcək (elm sahibi) bir şəxsi göndərər. (Sünəni Əbu Davud, 5/100)
Böyük İslam alimi İmam Rəbbaninin bu mövzudakı açıqlaması isə belədir:
HƏR YÜZ İLİN ƏVVƏLİNDƏ bu ümmətin üləması arasından BİR MÜCƏDDİD GƏLƏCƏK və şəriəti canlandıracaq (canlandıracaq). (Məktubatı Rəbbani, 1/520)
Bədiüzzaman Səid Nursi də bu mövzu haqqında bunları söyləyər:
Səhabələri Kutubi Sittədən İmamı Hakimin Müstedrekində və Əbu Davudun Kitabı Sünənində, Beyhaki “Şuabı İman”da təxric etdilər (meydana çıxardılar): “HƏR YÜZ İLDƏ BİR, CƏNABI HAQQ BİR MÜCƏDDİDİ DİN (DİNİ YENİLƏYƏN) GÖNDƏRİR…” (Barla Lahikası, səh. 119)
Bədiüzzaman Səid Nursi, Barla Lahikasında hicri 1200-cü illərin “mücəddidi”nin Həzrəti Mövlana Xalid, olduğunu söyləyər. Bu şərhinin davamında, Risaləi Nurlarının da hicri 1300-cü illər üçün bir “mücəddid” hökmündə olduğunu belə ifadə edər:
Madəm tam yüz il sonra, eynilə dörd cəhətdə təvafuk edərək Risaləi Nur əczaları (hissələri) eyni vəzifəni görmüş… Qənaətə gəlmək olar ki (hədisin açıq ifadəsi ilə) Risaləi Nur tecdidi din (dini yeniləmə, canlandırma) barəsində bir mücəddid hökmündədir. (Barla Lahikası, səh. 121)
Bədiüzzaman hicri 1400-cü illərin “mücəddidi”nin isə hz. Mehdi olacağını müjdələmişdir:
İndi xatirə gəldi ki, əgər şəddəli “lamlar” və “mimlər” iki sayılsa BUNDAN BİR ƏSR SONRA ZULÜMATI DAĞIDACAQ ŞƏXSLƏR İSƏ, HƏZRƏTİ MEHDİNİN ŞAKİRTLERİ (TƏLƏBƏLƏRİ) OLA BİLƏR. (Şüalar, səh. 605)
Bədiüzzaman, İslam aləminin üzərindəki zülm mühitinin özündən “bir əsr sonra” ancaq hz. Mehdi vəsiləsi ilə dağıdılcağını söyləmişdir. Ondan bir sonrakı əsrdə yəni hicri 1400-cü illərdə hz. Mehdinin edəcəyi işlərlə, müsəlmanların böyük çətinliklərdən xilas olub fəraha qovuşacaqlarını açıqlamışdır.
Hz. Mehdi “İkinci min”də gələcəkdir
Böyük İslam alimi İmam Rəbbani, hz. Mehdinin Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in vəfatından 1000 (min) il keçdikdən sonra hicri ikinci minin içində gələcəyini bildirir. Bu mövzuyla əlaqədar İmam Rəbbaninin bir çox şərhi mövcuddur:
Quran hökmlərinin qüvvətləndirilməsi, milləti yeniləməsi bu İKİNCİ MİNDƏDİR. Bu iddianın doğruluğuna ədalətli şahid: Hz. İsanın (ə.s) MEHDİNİN (r.ə) BU MİN İÇİNDƏ VAR OLMALARIDIR. (Məktubatı Rəbbani, cild 1, səh. 611)
Rəsulullah (s.ə.v)-in ümməti arasından çıxanlar çox kamildirlər. Yəni Rəsulullah (s.ə.v)-in irtihali (vəfatı) üzərindən ibn il keçdikdən sonra istəsə az olsunlar. ARADAN MİN İL KEÇDİKDƏN SONRA, MEHDİNİN GƏLİŞİ DƏ BUNUN ÜÇÜNDÜR. Onun mübarək kudümünü (gəlişini), Hatemür-rüsül Rəsulullah (s.ə.v) müjdələmişdir. Hz. İsa (ə.s) da belə aradan ibn il keçdikdən sonra nüzul edəcək (enəcək). (Məktubatı Rəbbani, cild 1, səh. 440)
Hz. Məhəmməd (s.ə.v)-in vəfatından ibn il keçdikdən sonra, Hicri ikinci ibn ilinə girilər. İmamı Rəbbaninin yuxarıdakı şərhlərinə görə ikinci ibn ili içərisində hz. Mehdi gələcəkdir. İkinci minin başlanğıcından yaşadığımız hicri 14-cü əsrə qədər keçən üç yüz ildə hz. İsa və hz. Mehdi gəlməmişlər.
Peyğəmbərimiz (s.ə.v) Hz. Mehdinin, hicri 1400-cü illərdə gələcəyini xəbər vermişdir
Peyğəmbərimiz (s.ə.v) bəzi hədislərində hz. Mehdinin gəliş tarixi olaraq da açıq şəkildə 1400-cü ili vermişdir. Bu hədislərdən biri belədir:
İnsanlar 1400-cü ildə Mehdinin yanında toplanacaqlar. (Risaletül Huruc-ül Mehdi, səh. 108)
Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in, hz. Mehdinin çıxış tarixi olaraq hədislərində açıq şəkildə hicri 1400 tarixini verməsi, hz. Mehdinin çıxışının çox yaxın olduğunu bizə bildirir (doğrusunu Allah bilir).
Bədiüzzamana görə Hz. Mehdi hicri 1400-cü illərdə vəzifəsini yerinə yetirəcəkdir
Bədiüzzamanın da, fərqli tarixlərdə etdiyi açıqlamalarının hamısında, hz. Mehdinin gəliş zamanı olaraq hicri 1400-cü illərin əvvəllərinə işarə edilmişdir. Bədiüzzaman bir sözündə, hz. Mehdinin “Əsri səadət” dövründən 1400 il sonra çıxacağını belə ifadə edir:
GƏLƏCƏYİ DÜNYƏVİYƏDƏ (dünyanın gələcəyində) 1400 İL SONRA GƏLƏCƏK BİR HAKİKATİ asırlarında karib (yaxın) zənn etmişlər. (Sözlər, səh. 318)
Bədiüzzamanın ifadəsində ifadə etdiyi, “səhabə dövründən 1400 il sonrası” hicri 1400-cü illərin başlarına, yəni Miladi olaraq 1979-1980 illərinə uyğun gəlir.
Bədiüzzaman, hicri 1327-ci ildə Şamda Əməvi Məscidində on ibn insana verdiyi xütbəsində, hicri 1371-ci ildən sonrakı İslam aləminin gələcəyinə istiqamətli izahlar edir, Axırzamandan müxtəlif tarixlər verərək, gözlənilən Mehdinin mübarizə zamanlarına diqqət çəkir. Bədiüzzaman, hz. Mehdinin vəzifəyə başlaması və inkarçı zehniyyəti fikirlə məğlub etməsi ilə əlaqədar olaraq bu tarixləri bildirir:
Düz 1371-ci ildən sonrakı aləmi İslamın müqəddəratına (qədərinə) nəzər edən (nəzər salan) Xütbəyi Şamiyədəki həqiqətlər… Bəli indi olmasa da 30-40 il sonra fənn və həqiqi bacarıq (müsbət elmlər və sənət, elm və fənlərlə öyrənilən məlumat) və mədəniyyətin mehasini (mədəniyyətin yaxşılıqlarını) o üç qüvvəti tam təchiz edib, cihazatını verib o doqquz maneləri məğlub edib dağıtmaq üçün taharrisini həqiqət meyelanını (həqiqəti araşdırma meyli) və insaf və söhbəti insaniyeyi (insan sevgisini) o doqquz düşmən taifəsinin cəbhəsinə göndərmiş, inşaAllah YARIM ƏSR SONRA onları darmadağın edəcək. (Xütbəyi Şamiyə, səh. 25)
Bədiüzzaman Şamda etdiyi bu nitqində, hicri 1371-ci ilindən sonra yaşanacaq hadisələrə diqqət çəkərək, hz. Mehdinin vəzifəyə başlamasının 1371-ci il tarixindən 30-40 il sonra olacağını bildirmişdir. Bu tarix isə hicri 1401-1411, miladi olaraq da 1980-1990-cı illər arasıdır.
Yenə eyni nitqin davamında Bədiüzzaman, hz. Mehdinin, inkarçı fikir sistemini, fənn, elm və mədəniyyətin imkanları sayəsində fikirlə susduracağını xəbər vermişdir. Bu fikri üstünlüyün tarixi olaraq da 1371-ci il tarixindən yarım əsr sonrasını bildirmişdir. Bu da hicri 1421, yəni miladi 2001-ci ili deməkdir.
Bədiüzzamanın Axırzamanla əlaqədar bir başqa açıqlaması belədir:
YETMİŞ BİRDƏ FƏCRİ SADİQ (dan yerinin ağarması, Günəş doğulmadan əvvəlki qırmızılıq, səhər vaxtı) BAŞLADI və ya başlayacaq. Əgər bu, fəcri kazıb (səhərə qarşı üfüqdə yayılmağa başlayan birinci qırmızılıq) da olsa, OTUZ QIRX İL SONRA FƏCRİ SADİQ (fəcri kazibdən sonra yayılmağa başlayan ikinci işıqlanma) ÇIXACAQ. (Xütbəyi Şamiyə, səh. 23)
Bədiüzzamana görə fəcri sadıqin çıxacağı illər:
1371 + 30 = 1401 = 1981
1371 + 40 = 1411 = 1991
Bədiüzzaman bu izahına görə Haqqın qarşısında batili təmsil edən düşüncə olan ateizmin və materialist fəlsəfənin dağıdılmağa başlanmasının 1981-1991-ci illərində, fikirlə tam mənasıyla susdurulub dağıdılmasının isə 2001-ci ildə olacağına işarə etmişdir (doğrusunu Allah bilir).
Bədiüzzaman Səid Nursinin hz. Mehdinin çıxışı haqqındakı bir başqa sözü isə belədir:
Bu zamanda elə fövqəladə hakim cərəyanlar var ki, hər şeyi öz hesabına aldığı üçün, faraza HƏQİQİ GÖZLƏNİLİLƏN VƏ BİR ƏSR SONRA GƏLƏCƏK O ŞƏXS də belə bu zamanda gəlsə… (Kastamonu Lahikası, səh. 57)
Bədiüzzaman Səid Nursi, “həqiqi gözlənilən və bir əsr sonra gələcək o şəxs” deyərək hz. Mehdinin öz dövründə hələ gəlmədiyini bildirir. Həmçinin müsəlmanlar tərəfindən gözlənildiyini və öz yaşadığı dövrdən bir əsr sonra gələcəyini də xəbər verir. Bədiüzzaman hicri 1300-cü illərdə yaşamışdır. Özündən sonra gələcək əsr olan hicri 1400-cü illər hz. Mehdinin çıxış zamanıdır.
