Bəqərə surəsi və Mehdiyyət

Quranda bir çox ayələr, yalnız zahiri mənaları ilə deyil, həm də dərin işari mənaları ilə

Quranda bir çox ayələr, yalnız zahiri mənaları ilə deyil, həm də dərin işari mənaları ilə diqqət çəkir. Bu ayələr, tarixi hadisələrlə yanaşı, gələcəkdə baş verəcək ictimai və dini hadisələri də işarə edir. Bəqərə surəsinin 89 və 90-cı ayələri, bu baxımdan, Mehdiyyət və İslam Birliyi anlayışlarının Qurani-Kərimdə işari şəkildə qeyd olunduğunu göstərən mühüm nümunələrdəndir.

Daha əvvəl inkar edənlərə qələbə çalmaq üçün (Allaha) yalvardıqları halda, onlara Allah tərəfindən əllərindəkini təsdiqləyən bir kitab gəlib bildikləri həqiqətlərlə qarşılaşdıqları zaman onu inkar etdilər. Allahın lənəti inkar edənlərin üzərinə olsun! (Bəqərə surəsi, 89)

Bu ayə, Kitab Əhlinin əvvəldən bildikləri və gözlədikləri bir risaləti – Qurani-Kərimi – rədd etmələrini tənqid edir. Ayədə diqqətçəkən məqamlardan biri, bu şəxslərin əvvəlcə Allahdan qələbə, yəni bir növ ilahi kömək, bir xilaskar – Mehdiyyət ruhu – istəmələri, lakin bu vəd olunmuş risalət gəldikdə onu inkar etmələridir. Bu, onların özləri tərəfindən tanınıb qəbul edilən bir həqiqətə qarşı sonradan göstərilən müxalif mövqeyin ifadəsidir. Ayənin işari mənası, Mehdiyyətə qarşı olan mənfi münasibətin və bu münasibətin yaratdığı nəticələrin açıq şəkildə bildirilməsidir.

Allahın Öz bəndələrindən istədiyinə lütf etməsinə həsəd aparıb Onun göndərdiyini inkar edərək, uğuruna özlərini satdıqları şey nə qədər də pisdir! Beləcə, onlar qəzəb üstünə qəzəbə düçar oldular. İnkar edənlər üçün zəlil edici bir əzab vardır. (Bəqərə surəsi, 90)

90-cı ayədə qeyd olunan “Allahın Öz bəndələrindən istədiyinə lütf etməsinə həsəd aparıb” ifadəsi, Allahın elçisinə qarşı göstərilən qısqanclıq və inadkarlığı göstərir. Peyğəmbərlik, eləcə də Mehdiyyət kimi ilahi vəzifə, bəzilərinin qısqanclıq səbəbi ilə qəbul edilmir və bu, onları haqqı inkar etməyə sürükləyir. Bu vəziyyət, yalnız fərdi səviyyədə deyil, ümumi olaraq cəmiyyətin dini və mənəvi vəziyyətinə də təsir göstərir. Bu səbəblə İslam aləmi daxili parçalanmalar, zülmlər və qarışıqlıqlarla üz-üzə qalır.

Qurani-Kərimdə, müsəlmanların birlik içində olmaları, aralarında bir rəhbərin olması üçün dua etmələri əmr olunur. “Ey Rəbbimiz! Bizə Öz tərəfindən bir hökmdar göndər, bir rəhbər göndər!” şəklində edilən dualar, bir İslam birliyinin, rəhbərlik sisteminin zəruriliyini göstərir. Lakin bu ilahi çağırışlara baxmayaraq, bəzi insanlar qısqanclıq, cahillik və izahı çətin olan müxtəlif səbəblərlə bu birliyin qarşısında dayanırlar.

Bəqərə surəsinin 89 və 90-cı ayələri, yalnız tarixdəki konkret hadisələri deyil, həm də günümüzdə və gələcəkdəki dini və ictimai hadisələri də əks etdirən dərin işari məna daşıyır. Bu ayələr, Mehdiyyət ruhunun tanınmaması və İslam Birliyi çağırışına qarşı göstərilən müqavimətin mənəvi və ictimai nəticələrini ortaya qoyur. Bu mənada, Quran yalnız keçmişin deyil, həm də bu günün və gələcəyin yol xəritəsini təqdim edir.